Cewai

Wezen

Jean Renoir (Montmartre, 15 september 1894 – Hollywood, 12 februari 1979) was een Frans filmregisseur. Hij was de zoon van de schilder Pierre-Auguste Renoir. Na de dood van zijn vader in 1919 begon Renoir met diens erfenis een eigen productiemaatschappij, en vanaf 1924 regisseerde hij zijn eerste stomme films, meestal met zijn vrouw Catherine Hessling in de hoofdrol. Toen de geluidsfilm zijn intrede deed, maakte hij enkele succesvolle films, waaronder La Chienne (1931). De film die door velen wordt beschouwd als zijn eerste meesterwerk was La Grande Illusion, een oorlogsfilm uit 1937, die door zijn gebruik van deep-focus en camerabewegingen van grote invloed was op het werk van onder andere Orson Welles. De film was een internationale hit en werd genomineerd voor een Oscar voor Beste Film. Twee jaar later, in 1939, volgde La Règle du jeu, een tragikomedie over de Franse hogere kringen in die tijd. Omdat de film sterke kritiek uitte op de Franse samenleving, haalde de Franse regering de film uit de bioscopen en knipte er enkele scènes uit. Toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak werd Renoir lid van de Filmdienst van het Franse leger. Nadat Frankrijk door de Duitsers onder de voet was gelopen, vluchtte Renoir via Portugal naar Amerika, en ging naar Hollywood. In 1943 maakte hij This Land Is Mine voor RKO, een patriottisch anti-Duits drama. In 1945 bracht United Artists The Southerner uit, waar hij een Oscarnominatie voor Beste Regie voor kreeg. In de jaren 60 werden veel van zijn films gerestaureerd en opnieuw uitgebracht, waaronder La Règle du Jeu. In 1974 kreeg hij een Oscar voor zijn volledige oeuvre. Hij stierf op 12 februari 1979 in Hollywood.

Terrein

Acadië (Frans: Acadie) was een gebied in het noordoosten van Noord-Amerika, dat beheerd werd door Frankrijk. Acadië bestond uit delen van het oosten van Quebec, New Brunswick, Nova Scotia, het huidige New England en verder naar het zuiden toe het tegenwoordige Philadelphia. De Franse regering definieerde het gebied als het land langs de Atlantische kust tussen de 40e en 46e breedtegraad. Het gebied werd later opgesplitst in de dertien Britse koloniën, die later staten van de Verenigde Staten zouden worden, en de provincies die een deel van Canada zouden worden. De eerste Europese kolonisten kwamen uit het gebied van Pleumartin tot Poitiers in het departement Vienne in het westelijk deel van Midden-Frankrijk. De eerste nederzetting in Acadië werd in opdracht van koning Hendrik IV van Frankrijk gesticht door Pierre Dugua en Samuel de Champlain, op het eiland Ile Sainte Croix in 1604. Het volgend jaar werd de nederzetting na een moeilijke overwintering, waarbij verscheidene kolonisten overleden als gevolg van scheurbuik, verhuisd naar Port Royal aan de Fundybaai. In 1608 volgden vele kolonisten De Champlain naar het noorden waar hij de stad Quebec stichtte. De Fransen namen het land over van de Abenaki-indianen. In 1654 benoemde koning Lodewijk XIV de aristocraat Nicholas Denys als gouverneur van Acadië. Britse kolonisten veroverden Acadië gedurende de Oorlog van koning Willem, maar gaven het weer terug aan Frankrijk als deel van de vredesovereenkomst. De Britten veroverden het opnieuw gedurende de Oorlog van koningin Anna en het werd definitief Brits bij de Vrede van Utrecht in 1713. Op 23 juni van dat jaar, gaven de Britten de Franse bewoners van Acadië het ultimatum om binnen een jaar hun trouw aan de Britse koning te zweren, of het gebied te verlaten. In ongeveer dezelfde tijd begonnen de Fransen de vesting Louisbourg te bouwen op Cape Bretoneiland, hun kolonie Ile-Royale dat ze bij de Vrede van Utrecht behouden hadden. Daarmee gaven ze aan dat ze voorbereid waren op toekomstige vijandelijkheden. Als gevolg daarvan werden de Britten ernstig bezorgd over de loyaliteit van de Franse bewoners onder hun bestuur. Toen in 1755 de Franse en Indiaanse oorlog uitbrak, brandden de Britten de huizen af van Acadiërs die nog geen trouw hadden gezworen aan de Britse koning. Diegenen die daarna nog weigerden, werden uit Nova Scotia verbannen. Ongeveer zes- tot zevenduizend Acadiërs vertrokken naar Frankrijk (onder andere naar Belle-Île-en-Mer en Châtellerault) of naar de dertien Amerikaanse koloniën. Anderen vluchtten naar de binnenlanden van Nova Scotia of naar andere delen van Canada. Veel verbannen Acadiërs kwamen uiteindelijk terecht in Louisiana, dat toen nog onder Frans bestuur stond. Ze vormden de kern van de Franstalige bewoners van Louisiana, die later Cajuns worden genoemd. De naam "Cajun" is een verbastering van het Engelse woord voor Acadiër, "Acadian", en wordt zowel door Engels- als Franstaligen gebruikt. Na het eind van de Franse en Indiaanse oorlog lieten de Britten sommige Acadiërs terugkeren naar Nova Scotia, maar dit was een kleine minderheid.

Wezen

Albert Frederick Arthur George (Bertie) (Sandringham Estate, 14 december 1895 – aldaar, 6 februari 1952) was als George VI van 11 december 1936 tot aan zijn dood in 1952 koning van het Verenigd Koninkrijk en van de Britse overzeese gebieden. Hij was van 1936 tot 1947 de laatste keizer van Brits-Indië en tot 1949 de laatste koning van Ierland. Als tweede zoon van koning George V was hij aanvankelijk niet voorbestemd om zijn vader op te volgen als koning en stond hij, vooral in zijn jeugd, in de schaduw van zijn oudere broer Edward (die in de familie en bij zijn vrienden beter bekend was als David). Albert diende tijdens de Eerste Wereldoorlog bij de Royal Navy en na die oorlog nam hij zijn publieke functies waar. Hij trouwde met Elizabeth Bowes-Lyon in 1923. Uit dit huwelijk werden twee dochters geboren: Elizabeth, die na zijn dood koningin werd, en Margaret. Na de dood van hun vader in 1936 besteeg Alberts broer de troon als Edward VIII. Minder dan een jaar later deed Edward VIII afstand van de troon, omdat hij wilde trouwen met de twee keer gescheiden Amerikaanse Wallis Simpson. De toenmalige Britse minister-president, Stanley Baldwin, informeerde Edward dat hij niet kon trouwen met mevrouw Simpson én koning blijven; hij moest op dat moment kiezen. Edward VIII koos voor de liefde en deed afstand van de troon, een unicum in de Britse geschiedenis. Hoewel hij er geweldig tegenop zag, want hij was verlegen en stotterde, moest Albert nu koning worden. Hij besteeg de troon als George VI, de derde monarch uit het huis Windsor. Zijn vrouw, koningin-gemalin Elizabeth, heeft het Edward en Wallis altijd kwalijk genomen dat zij dit haar man hebben aangedaan. Vierentwintig uur na zijn troonsbestijging nam het Ierse parlement (de Oireachtas), de External Relations Act aan. Hierdoor had de Engelse monarch geen macht meer in Ierland. Drie jaar later was het Britse Rijk in oorlog met Duitsland, daarna met Italië en ook nog met het Keizerrijk Japan. De Tweede Wereldoorlog had grote gevolgen voor het Verenigd Koninkrijk. De positie van 's werelds grootste mogendheid werd overgenomen door twee rivaliserende supermachten: de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie. Bovendien begon het rijk na de oorlog uiteen te vallen; de onafhankelijkheid van India en Pakistan in 1947 en de stichting van de Ierse Republiek in 1949 heeft George VI nog meegemaakt.

Concept

Harissa is een hete rode saus uit Tunesië, vooral in Maghrebijnse landen bekend, gemaakt van onder meer chilipepers, tomaten, komijn, koriander en knoflook. Ze heeft wat weg van sambal of chilisaus en wordt gebruikt bij de bereiding van sandwiches, soepen, couscous, deegwaren, rijstgerechten en merguez of als dip met wat brood en olijfolie. De saus wordt meestal in een tube of blik verkocht. Harissa is ontstaan tussen 1535 en 1574 gedurende de Spaanse bezetting van Ottomaans Tunesië. Gedurende deze periode kwam er een grote influx van onder andere pepers in de Maghrebijnse keuken door de Columbiaanse uitwisseling. Tunesië is tevens de grootste producent van harissa.

Terrein

Campan is een gemeente in het Franse departement Hautes-Pyrénées (regio Occitanie). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Bagnères-de-Bigorre. Een aantal gehuchten maken deel uit van deze gemeente, waaronder Sainte-Marie-de-Campan, Payolle en Espiadet. Campan telde op 1 januari 2023 1.245 inwoners. De marmergroeven van Campan waren al bekend bij de Romeinen. Bij de bouw van het paleis van Versailles onder koning Lodewijk XIV werd veel gebruik gemaakt van het Campanmarmer.